To niezwykle ważny dzień dla dziennikarzy, aktywistów i każdej osoby angażującej się w życie publiczne. Prezydent podpisał ustawę o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. To oznacza, że po latach negocjacji, rzecznictwa, kampanii medialnych i propozycji zmian prawnych Polska ma ustawę anty-SLAPP.
ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Watchdog Polska wyrażają wielkie zadowolenie z przyjęcia prawa mającego chronić społeczeństwo obywatelskie przed nękaniem prawnym. Ustawa anty-SLAPP to zwieńczenie długich miesięcy i lat pracy w ramach polskiej grupy anty-SLAPP. Wspólnie przygotowaliśmy szczegółowe propozycje zmian prawnych zawierające wskazówki i priorytety, jakie, według nas i zgodnie ze standardami europejskimi, powinna spełniać silna i skuteczna ustawa anty-SLAPP. Prowadziliśmy kampanie społeczne we współpracy z mediami i organizacjami pozarządowymi, wspieraliśmy ofiary SLAPPów, dokumentowaliśmy sprawy w całym kraju – szczególnie lokalne, które rzadko są odnotowywane – pisaliśmy apele i listy otwarte oraz zabieraliśmy głos na komisjach sejmowych i senackich. Finalnie skierowaliśmy też apel do prezydenta z apelem o podpisanie ustawy.
Jednym z naprawdę wyjątkowych momentów było oświadczenie podpisane przez redakcje i organizacje reprezentujące wszystkie strony politycznego spektrum, od lewa do prawa, co jeszcze mocniej podkreśliło, że wolność słowa jest wartością istotną dla każdego, ponad politycznymi podziałami.
Szczególnie doceniamy przegłosowanie poprawki dotyczącej odwróconego ciężaru dowodu, zgłoszonej przez senatora Adama Bodnara, która była jednym z kluczowych postulatów naszej grupy anty-SLAPP. Nie udało się niestety wprowadzić proponowanego przez nas wyłączenia możliwości dochodzenia ochrony dobrego imienia przez podmioty wykonujące władzę publiczną. Odnotowujemy jednak deklarację Ministerstwa Sprawiedliwości, że w tej kadencji Sejmu zajmie się kwestią art. 212 k.k. – czyli przestępstwem zniesławienia, którego dekryminalizacji organizacje pozarządowe domagają się od ponad 20 lat.
Przyjęcie ustawy anty-SLAPP to nie koniec. Konieczne jest teraz monitorowanie implementacji przepisów oraz zadbanie o szkolenia dla sędziów. Nadal pozostają tematy wymagające uwagi i działania: media samorządowe, EMFA, reforma mediów publicznych czy znieważenie uczuć religijnych w kodeksie karnym. Ten moment pokazuje jednak, że determinacja, konsekwentne działanie i presja społeczna przynoszą efekty.