ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္

ျမန္မာႏိုင္ငံ။ ။ ၀န္ၾကီးဌာနက ျပဌာန္းလိုက္ေသာ ပံုႏွိပ္ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာ ဥပေဒမူၾကမ္းသည္ ၾကိဳတင္စိစစ္ျခင္း (ဆင္ဆာျပဳလုပ္ျခင္း) ႏွင့္ အစိုးရခ်ဳပ္ကိုင္မႈကိုအျပည့္အ၀ ျပန္လည္အားေပးလိမ့္မည္။

staff image

ARTICLE 19

25 Mar 2013

Share
Print

This content is available in: English, French


ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနက လႊတ္ေတာ္တြင္ အဆိုတင္သြင္းသည့္ ပံုႏွိပ္ဥပေဒမူၾကမ္းသည္ ၾကိဳတင္စိစစ္ျခင္း (ဆင္ဆာျပဳလုပ္ျခင္း) ႏွင့္ မီဒီယာမ်ားအေပၚ အစိုးရခ်ဳပ္ကိုင္မႈကိုအျပည့္အ၀ ျပန္လည္အားေပးျပီး လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္ႏွင့္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင္႔တို့ကို ၾကီးမားစြာအဟန္႔အတား ျပဳလိမ့္မည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဇြန္လတြင္ျပဳလုပ္မည့္ ပထမအၾကိမ္ ႊတ္ေတာ္တြင္း ၄င္းမူၾကမ္းေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ႐ုပ္သိမ္းသင့္ေၾကာင္း (သို႔မဟုတ္) အတည္ျပဳရန္ ျငင္းဆိုသင့္သည္။

ပံုႏွိပ္ျခင္းႏွင့္ ထုတ္ေ၀ျခင္းလုပ္ငန္း ဥပေဒမူၾကမ္းကို ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနက  လႊတ္ေတာ္တြင္ အဆိုတင္သြင္းထားဆဲျဖစ္ျပီး ၄င္းသည္ လြန္ခဲ့ေသာလအတြင္းကတင္ျပခဲ့ေသာ ျပည္တြင္း၌ မီဒီယာႏွင့္သက္ဆုိင္သည့္ ဒုတိယျပသနာရွိေသာမူၾကမ္းျဖစ္သည္။

ကနဦးစင္ျပိဳင္ အဆိုျပဳခ်က္ျဖစ္ေသာ ပံုႏွိပ္ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာဥပေဒမူၾကမ္းကို သမၼတ၏ေတာင္းခံမႈျဖင့္ အသစ္ဖြဲ႔စည္းလိုက္ေသာ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီက ထုတ္ျပန္ျပီးျဖစ္သည္။ ARTICLE 19 (ပုဒ္မ ၁၉) အဖြဲ႔မွ ပထမအဆိုျပဳလႊာကို ေလ့လာသံုးသပ္ေသာအခါ “ႏုိင္ငံတကာဥပေဒစံခ်ိန္ကို လက္လွမ္းမမွီႏုိင္သည့္အျပင္ အလြဲသံုးစားျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္ လမ္းဖြင့္ ေပးလိမ့္မည္” [ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္] ဟု ေတြ႔ရွိေသာေၾကာင့္ ထိုအဆိုအားေျပာင္းလဲေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါသည္။

၀န္ၾကီးဌာနက ယခုဒုတိယမူၾကမ္းကို ႊတ္ေတာ္တြင္ တင္သြင္းသည့္ကိစၥမွာ မရွင္းလင္းပါ။ မီဒီယာေကာင္စီက ၀န္ၾကီးဌာန၏မူၾကမ္းသည္ ေကာင္စီကေရးဆြဲထားေသာ မီဒီယာဥပေဒမူၾကမ္းႏွင့္ ဆန္႔က်င္သည္ဟု သမၼတအား စာေရးတိုင္ၾကားခဲ့ပါသည္။ အကယ္၍ ၀န္ၾကီးဌာနဥပေဒမူၾကမ္း အတည္ျပဳလွ်င္ ၄င္းသည္ အစိုးရအား မီဒီယာအေပၚ တိုက္႐ိုက္ခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္ေပးမည္မွာ ရွင္းပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ၀န္ၾကီးဌာနဥပေဒမူၾကမ္းကို ႐ုပ္သိမ္းသင့္သည္ (သို႔မဟုတ္) အတည္ျပဳရန္ ျငင္းဆိုသင့္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကသာ ဒီမိုကေရစီေဖာ္ေဆာင္ေရးႏွင့္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈကို အမွန္တကယ္ ကိုင္တြယ္ရန္ သံဓိဌာန္ခ်ထားပါက သတင္းမီဒီယာသည္ သတင္းလိုက္ျခင္း၊ သတင္းေရးသားျခင္းႏွင့္ ေ၀ဖန္ သံုးသပ္ျခင္းတို႔ကို လြတ္လပ္စြာလုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိရမည္။ ဒီမိုကေရစီႏုိင္ငံအမ်ားစုတြင္ သတင္းမီဒီယာက ကိုယ္ပိုင္စည္းမွ်ဥ္းမ်ားေရးဆြဲသတ္မွတ္ရာတြင္ အစိုးရအေႏွာင္အဖြဲ႔မွ လံုး၀လြတ္ကင္းမွ သာလွ်င္ လြတ္လပ္ေသာ သတင္းမီဒီယာဟု သတ္မွတ္ပါသည္။ သို႔မဟုတ္ပါက အာဏာပုိင္မ်ားက သတင္း မီဒီယာအေပၚ ခ်မွတ္ထားေသာဥပေဒကို ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္ရန္ႏွင့္ ႏွိပ္ကြပ္ရန္ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ အသံုးျပဳႏုိင္သည္ (သို႔မဟုတ္) မၾကာခဏ အသံုးျပဳပါလိမ့္မည္။

၀န္ၾကီးဌာနဥပေဒမူၾကမ္းႏွင့္ မီဒီယာေကာင္စီမူၾကမ္း မည္သို႔ကြာျခားသနည္း။

ဥပေဒမူၾကမ္းႏွစ္ခုစလံုးသည္ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒစံခ်ိန္ကို လက္လွမ္းမမွီသည့္အျပင္ အလြဲသံုးစားျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္ လမ္းဖြင့္ေပးပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျခားနားခ်က္မ်ားမွာ

-       မီဒီယာေကာင္စီ၏မူၾကမ္းက စာနယ္ဇင္းသမား၏အလုပ္အကိုင္ကို စည္းစနစ္ သတ္မွတ္ ေပးသည္။ ၀န္ၾကီးဌာနကေတာ့ ပံုႏွိပ္ျခင္းနွင့္ထုတ္ေ၀ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အသားေပး စည္းမ်ဥ္းေရးဆြဲသည္။

-       မီဒီယာေကာင္စီမူၾကမ္းက သတ္သတ္မွတ္မွတ္ တရားဥပေဒကေပးထားေသာ အခ်ဳိ႕အခြင့္ အေရးမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္းျဖင့္ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ား၏ လုပ္ပုိင္ခြင့္ကို အားေပးျခင္း ကဲ့သို႔ေသာ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ လကၡဏာမ်ားပါ၀င္သည္။ ၀န္ၾကီးဌာမူၾကမ္းကေတာ့ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္လကၡဏာ လံုး၀မပါသေလာက္ ရွိေပသည္။

-       မီီဒီယာေကာင္စီမူၾကမ္းက လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို အသိအမွတ္ျပဳသည္။ ၀န္ၾကီးဌာနမူၾကမ္းက ပံုႏွိပ္သူႏွင့္ထုတ္ေ၀သူမ်ားအေပၚ ၄င္းတိုု႔ဥပေဒထုတ္ျပန္ျခင္းသည္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနသည္ ဆိုေသာအခ်က္ကို အသိအမွတ္ျပဳမႈမရွိပဲ ၆၅ႏွစ္တာ လူ႔အခြင့္အေရးတာ၀န္မ်ားကို မသိက်ဳိးကၽြံျပဳသည္။

-       ဥပေဒမူၾကမ္းႏွစ္ခုစလံုးသည္ အစိုးရအား သတင္းမီဒီယာအေပၚ တရားမွ်တမႈမရွိေသာ ဒီမိုကေရစီမက်ေသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာေပးထားေသာေၾကာင့္ ႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳရန္ ျငင္းဆိုသင့္သည္။

၀န္ႀကီးဌာနဥပေဒမူၾကမ္းအား ႐ုပ္သိမ္းရန္ (သို႔မဟုတ္) အတည္ျပဳရန္ ျငင္းဆိုသင့္သည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

၁။ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္အား အသိအမွတ္ျပဳမႈမရွိျခင္း။

         ၀န္ႀကီးဌာန၏ဥပေဒမူၾကမ္းသည္ ပံုႏွိပ္ေရးႏွင့္ထုတ္ေ၀ေရးအတြက္ ဥပေဒခ်မွတ္ေသာ္လည္း၊ တုိင္းျပည္၏ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးဥပေဒမ်ားတြင္ အကာအကြယ္ေပးထားေသာ အခြင့္အေရးတစ္ရပ္ျဖစ္သည့္ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္ကို မူၾကမ္းက တိုက္႐ိုက္ျပဌာန္းသည္ဟု အသိအမွတ္ျပဳမထားေပ။

၂။ အစုိးရမွ သတင္းမီဒီယာအေပၚ တင္းက်ပ္ေသာၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈတို႔ကို က်င့္သံုးလာႏုိင္ျခင္း။

၀န္ၾကီးဌာန၏ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ယင္းဥပေဒႏွင့္ သက္ဆုိင္အက်ံဳး၀င္မည့္သူမ်ားကို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုရာတြင္ အလြန္က်ယ္ျပန္႔လွေသာ အနက္အဓိပၸါယ္ကို ဖြင့္ဆိုထားေသာေၾကာင့္ လူအမ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ား ဓားစာခံျဖစ္ဖြယ္ရွိပါသည္။ ဥပမာဆိုရလွ်င္ - ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ဘေလာ့ဂါမ်ား၊ လူမႈကြန္ယက္မီဒီယာ အသံုးျပဳသူမ်ားအားလံုးက စာတမ္းစာေစာင္ႏွင့္ ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသား ဖန္တီးေသာအခါ ၄င္းတို႔ကို ထုတ္ေ၀သူအျဖစ္ မူၾကမ္းအရ ေခၚဆိုႏုိင္ျပီး၊ မိတၱဴကူးစက္ပိုင္ရွင္ မ်ားမွာလဲ ပံုႏိွပ္တိုက္မ်ားဟု မူၾကမ္းအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္တြင္ အက်ံဳး၀င္ပါလိမ့္မည္။

၃။ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းခံရန္ လိုအပ္ခ်က္ထားရွိျခင္းသည္ ၾကိဳတင္ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္ျခင္း တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။

၀န္ၾကီးဌာန၏ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ပံုႏွိပ္သူႏွင့္ထုတ္ေ၀သူမ်ားအားလံုး လုပ္ငန္းတည္ေထာင္ခြင့္ အတြက္ အစိုးရထံမွ လုပ္ငန္းအသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ ရယူရန္ လိုအပ္ခ်က္ကိုျပဌာန္းမည္။ ဤစနစ္သည္ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒတြင္ အၾကီးအက်ယ္ မသကၤာဖြယ္ရာေကာင္းသည္ဟု ႐ႈျမင္ေသာ လုပ္ငန္းလုိင္စင္စနစ္ႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ အစိုးရက ဆင္ဆာအဖြဲ႔ကိုဖ်က္သိမ္းလိုက္ေသာ္ျငား၊ လိုင္စင္ေလွ်ာက္ထားရန္ လုပ္ငန္းလိုအပ္ခ်က္ ထားရွိျခင္းသည္ အတိုက္အခံအင္အားစု (သို႔မဟုတ္) ေ၀ဖန္သူမ်ားထံမွ လိုင္စင္ေလွ်ာက္လႊာကို အစိုးရအား ျငင္းဆန္ပိုင္ခြင့္ေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္ျပီး ၄င္းသည္ လက္ေတြ႔အားျဖင့္ ၾကိဳတင္ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္သည့္ စနစ္ပင္ျဖစ္သည္။

၄။ ပါ၀င္ေသာအၾကာင္းအရာမ်ားကို စည္းမ်ဥ္းသတ္မွတ္ရာတြင္ အလြန္အကၽြံက်ယ္ျပန္႔လြန္းသည္။

ဝန္ၾကီးဌာန၏ ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (သုိ႕မဟုတ္) အျခားေသာ ဥပေဒမ်ားကုိ ‘ဆန္႕က်င္ေသာ’ ေဖာ္ျပခ်က္ကဲ့သုိ႕ေသာ ေဖာ္ျပခ်က္အမ်ဳိးအစားမ်ားကိုမထဲ့ရဟု တားျမစ္ထားျခင္းမွာ ရွင္းလင္းမႈမရွိပဲ အဆမတန္က်ယ္ျပန္႕လြန္းသည္။

ႏုိင္ငံတကာဥပေဒမ်ားအရ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္အေပၚ ကန္႕သတ္ခ်က္မ်ားကုိ ရွင္းလင္းစြာ အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ ေဖာ္ျပထားရန္လုိအပ္သည္။ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားမွာ အျခားသူမ်ား၏ အခြင့္အေရး သုိ႕မဟုတ္ ဂုဏ္သိကၡာ၊ ႏုိင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရး၊ လူထုစိုးမိုးေရး၊ သုိ႕မဟုတ္ လူထု က်န္းမာေရးႏွင့္ က်င့္ဝတ္မ်ား အစရွိသည့္ တရားဝင္လိုအပ္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအတြက္သာ ျဖစ္ေစရမည့္အျပင္ ထိုရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေအာင္ျမင္ရန္ လိုအပ္သေလာက္အတုိင္းအတာသာ ကန္႔သတ္ရမည္။ ႐ႈပ္ေထြးျပီး မလုိအပ္ေသာ၊ အက်ဳိးအျပစ္အခ်ဳိးအစားမမွ်သည့္ ကန္႕သတ္ခ်က္မ်ား သည္ အလြဲသံုးစားမွဳႏွင့္ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္မွဳကုိ ဦးတည္ေစပါသည္။ ဤဥပေဒမူၾကမ္း တြင္ပါ၀င္သည့္ တားျမစ္ထားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားစာရင္းသည္ အၾကမ္းမဖက္ေသာ ဆႏၵေဖာ္ ထုတ္မႈမ်ားကုိ ဦးေဆာင္ျခင္း (သုိ႕မဟုတ္) အာဏာရွင္ေဟာင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ဥပေဒမ်ားကုိ ေဝဖန္ေျပာဆုိျခင္းကဲ့သုိ႕ေသာ ျပည္သူ႔စကားရည္လုေဆြးေႏြးပြဲအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ႏွိမ္နင္းရာတြင္ အသံုးျပဳႏုိင္သည္။

ႏုိင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား၊ လိင္ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မွဳဆုိင္ရာ ျပသနာမ်ားကုိ ရင္ဆုိင္ေနရေသာ္လည္း ထိုျပသနာအမ်ားစု၏အရင္းအျမစ္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္ျခင္းႏွင့္ အာဏာလႊမ္းမုိးထားမွဳတုိ႕ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးျခင္း သည္သာလွ်င္ ၎ျပသနာမ်ားကုိေျဖရွင္းရန္ တစ္ခုတည္းေသာနည္းလမ္းျဖစ္သည္။ လူထု စကားရည္လုေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကုိ ဆင္ဆာျဖတ္ေတာက္ျခင္းသည္ ျမဳံေနေသာတင္းမာမွဳမ်ားကို တြန္းအားေပးျပီး၊ ထိုမွတဆင့္ ေပါက္ကြဲမွဳမ်ားျဖစ္ေစႏုိင္သည္။

၅။ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္မႈသည္ အဆမတန္ၾကီးေလးသည္။

ဝန္ၾကီးဌာန၏ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ၾကီးေလးေသာ ေငြဒဏ္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္တုိ႕ပါရွိျပီး ထိုျပဌာန္းခ်က္မ်ားက ကုိယ္ပိုင္ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိျခင္းျပဳသူမ်ားအေပၚ ၎တို႔၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ႏွင့္ျပစ္ဒဏ္ အခ်ဳိးအစားမမွ်သည့္ အျပစ္ေပးမႈမ်ဳိးျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ ၄င္းျပစ္ဒဏ္မ်ဳိးသည္ သတင္းဌာန မ်ားအေနျဖင့္ မိမိဖာသာ စိစစ္ျဖတ္ေတာက္ျခင္း အျပင္ အက်င့္ပ်က္ျခစားျခင္း၊ ဒီမုိကေရစီ၊ တရားေရးရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွဳ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း၊ ရာဇဝတ္မွဳ ဆုိင္ရာကိစၥမ်ား၊ အၾကမ္းဖက္မွဳမ်ား စသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေရွာင္လြဲေဖာ္ျပမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္သည္။

ေဝါဟာရဆုိင္ရာမွတ္ခ်က္

ARTICLE 19 (ပုဒ္မ ၁၉) သည္ ျပည္တြင္း၌ ႀကိဳတင္စိစစ္ျဖတ္ေတာက္ (ဆင္ဆာျဖတ္ျခင္း) ကုိ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းႏွင့္ မပီျပင္ေသးသည့္ တုိင္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ ေသာအားျဖင့္ ႏုိင္ငံ၏အမည္နာမ အား “ျမန္မာ” ဟု စက္တင္ဘာလ ၂၀ရက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွ စတင္သံုးစြဲသည္။ 

 

Downloads

Find more on